Một nơi làm việc cho người muốn làm khác

Một môi trường làm việc tốt không chỉ là nơi người trẻ có một công việc ổn định. Đó còn là nơi năng lực, góc nhìn và cách nghĩ của mỗi người thực sự có thể tạo ra ảnh hưởng. Với HairBank, một môi trường tốt không phải nơi mọi thứ đều được chuẩn bị sẵn, mà là nơi mỗi người có đủ không gian để trưởng thành qua chính những quyết định mình đưa ra.

Môi trường làm việc tốt cần nhiều hơn một công việc ổn định

Một công việc có thể mang lại mức lương, vị trí và danh sách nhiệm vụ rõ ràng. Nhưng để một người trẻ thực sự phát triển, từng đó là chưa đủ.

Sau một thời gian, điều họ quan tâm không chỉ còn là “mình đang làm gì”, mà còn là “ý kiến của mình có tạo ra khác biệt không”, “mình có được tin tưởng để đưa ra quyết định không” và “sau một năm ở đây, mình đã trở thành người như thế nào”.

Đó là điểm khác biệt giữa một môi trường làm việc chỉ sử dụng năng lực của nhân sự và một nơi thực sự giúp năng lực ấy lớn lên.

HairBank hướng tới kiểu môi trường thứ hai. Ở đó, một người trẻ không chỉ được nhìn như người tiếp nhận công việc mà còn là một phần của quá trình vận hành.

Khi đã hiểu mục tiêu và chịu trách nhiệm với kết quả, mỗi người cần có khoảng không nhất định để sử dụng phán đoán, đưa ra lựa chọn và chứng minh cách làm của mình.

Nếu mọi quyết định đều được định sẵn, mọi bước đi đều có người chỉ dẫn và mọi vấn đề đều phải chờ cấp trên giải quyết, nhân sự có thể làm việc rất đúng nhưng rất khó trưởng thành thành người có khả năng tự dẫn dắt công việc.

Môi trường làm việc không thể tạo sự chủ động chỉ bằng lời kêu gọi

Không thể yêu cầu một người “hãy chủ động hơn” nếu môi trường làm việc xung quanh không cho họ quyền để chủ động.

Một nhân sự sẽ rất khó đưa ra góc nhìn riêng nếu mọi cuộc trao đổi chỉ có một đáp án đúng. Họ cũng khó hình thành khả năng ra quyết định nếu mọi việc lớn nhỏ đều phải xin xác nhận.

Nếu mọi sai lệch khỏi cách làm quen thuộc đều bị xem là rủi ro cần tránh, phản xạ tự nhiên của con người sẽ là chọn phương án an toàn nhất.

Khi đó, vấn đề không còn nằm ở việc nhân sự thiếu sáng tạo hay thiếu tinh thần trách nhiệm. Vấn đề nằm ở cách môi trường đang định hình hành vi của họ.

Một môi trường làm việc tốt cần làm rõ hai thứ cùng lúc: đâu là kết quả cần đạt và đâu là khoảng không mà mỗi người được tự quyết định cách đi đến kết quả ấy.

Hai yếu tố này phải song hành.

Chỉ có tự do mà không có tiêu chuẩn sẽ tạo ra sự tùy tiện. Chỉ có tiêu chuẩn mà không có không gian quyết định sẽ tạo ra những người chỉ biết làm theo.

“Làm khác” vì thế không có nghĩa là muốn làm gì cũng được. Nó có nghĩa là trong một khuôn khổ rõ ràng, mỗi người được sử dụng năng lực của mình để tìm ra phương án phù hợp nhất và chịu trách nhiệm với lựa chọn đó.

Người trưởng thành nhanh không phải vì được chỉ nhiều hơn

Trong môi trường làm việc, có một nghịch lý khá rõ: càng được hướng dẫn quá chi tiết, một người đôi khi càng mất nhiều thời gian để học cách tự quyết định.

Có những bài học không thể truyền đạt hoàn toàn bằng tài liệu hay một buổi đào tạo. Chúng chỉ thực sự xuất hiện khi một người phải cân nhắc giữa nhiều phương án, đưa ra lựa chọn và sau đó nhìn thấy hệ quả của lựa chọn đó.

Một quyết định đúng giúp họ hiểu vì sao mình đúng. Một quyết định chưa tốt buộc họ nhìn lại cách mình suy nghĩ. Một phản hồi thẳng giúp họ nhận ra khoảng cách giữa điều mình tưởng và điều công việc thực sự cần.

Chính những trải nghiệm ấy dần hình thành thứ quan trọng hơn một kỹ năng đơn lẻ: khả năng phán đoán.

Đó là năng lực biết việc nào cần ưu tiên, khi nào nên tiếp tục, lúc nào phải dừng lại, vấn đề nào cần tự giải quyết và vấn đề nào cần kéo thêm người cùng tham gia.

Một môi trường làm việc tốt vì vậy không cố gắng loại bỏ mọi khó khăn khỏi công việc của người trẻ.

Ngược lại, môi trường đó cần tạo ra những thử thách vừa đủ để họ phải suy nghĩ, đồng thời duy trì hệ thống phản hồi đủ nhanh để họ không phải tự xoay sở một mình.

Được tin tưởng không đồng nghĩa với được thả nổi

Niềm tin trong công việc không phải là giao một nhiệm vụ rồi mặc kệ kết quả.

Niềm tin cần có cấu trúc.

Người được trao quyền cần hiểu mình đang chịu trách nhiệm cho điều gì, giới hạn nằm ở đâu và kết quả sẽ được đánh giá bằng tiêu chí nào.

Ngược lại, người quản lý cũng cần chấp nhận rằng khi đã trao quyền, cách làm của nhân sự có thể không hoàn toàn giống cách mình từng làm.

Đây là một ranh giới rất quan trọng.

Nếu mọi người chỉ được trao quyền khi họ suy nghĩ giống người quản lý, đó chưa thực sự là trao quyền. Đó chỉ là mở rộng phạm vi thực thi.

Một môi trường làm việc trưởng thành phải cho phép xuất hiện nhiều cách tiếp cận khác nhau, miễn là những cách đó cùng hướng về mục tiêu chung và có thể được kiểm chứng bằng kết quả.

Chính tại đây, người trẻ học được một bài học rất thực tế: quan điểm cá nhân có giá trị, nhưng kết quả mới là yếu tố cuối cùng chứng minh chất lượng của một quyết định.

Môi trường làm việc tốt phải phân biệt được “sai” và “cẩu thả”

Nói về thử nghiệm rất dễ. Điều khó hơn là tổ chức phản ứng thế nào khi thử nghiệm không mang lại kết quả như mong đợi.

Không phải mọi sai sót đều giống nhau.

Có những sai sót đến từ thiếu trách nhiệm, không kiểm tra hoặc lặp lại một lỗi đã được cảnh báo nhiều lần. Những lỗi đó cần được nhìn nhận nghiêm túc.

Nhưng cũng có những kết quả chưa đạt đến từ một thử nghiệm được chuẩn bị có lý do, có giới hạn và có mục tiêu rõ ràng.

Nếu một môi trường làm việc nhìn hai trường hợp này giống nhau, thông điệp nhân sự nhận được sẽ rất đơn giản: đừng thử.

Khi không ai muốn thử, một tổ chức có thể vận hành rất ổn định trong hiện tại nhưng ngày càng khó tạo ra năng lực mới cho tương lai.

Vì vậy, một môi trường khuyến khích người trẻ làm khác không phải là môi trường dễ dãi với mọi sai lầm.

Ngược lại, nó cần tiêu chuẩn cao hơn. Người đưa ra cách làm mới phải biết mình đang thử điều gì, vì sao đáng thử và mình học được gì sau kết quả.

Khi đó, thất bại không còn là cái cớ để bỏ qua trách nhiệm mà trở thành dữ liệu giúp đưa ra quyết định tốt hơn ở lần tiếp theo.

Người trẻ ở lại khi môi trường làm việc giúp họ tiến lên

Có nhiều lý do khiến một người chọn ở lại với một tổ chức. Thu nhập, đồng nghiệp, văn hóa hay cơ hội phát triển đều quan trọng.

Nhưng với những người thật sự muốn tiến xa, còn một yếu tố khác: cảm giác mình đang lớn lên cùng công việc.

Họ có đang được giao những bài toán khó hơn không?

Phạm vi trách nhiệm có rộng hơn không?

Những quyết định mình được đưa ra có quan trọng hơn trước không?

Cách mình nhìn vấn đề sau một năm có sắc hơn ngày mới vào không?

Nếu câu trả lời liên tục là “có”, công việc tự nó trở thành một quá trình phát triển.

Đó cũng là lý do một môi trường làm việc tốt không cần lúc nào cũng hứa hẹn một con đường dễ dàng.

Điều quan trọng hơn là con đường đó phải cho người ta thấy rằng nỗ lực của mình đang biến thành năng lực thật.

HairBank hướng tới một môi trường cho người muốn làm khác

Với HairBank, “làm khác” không đồng nghĩa với làm khác để tạo sự chú ý.

Đó là khả năng nhìn thấy một cách làm tốt hơn, có cơ sở để thử nghiệm và đủ trách nhiệm để theo đuổi kết quả.

Một môi trường làm việc tại HairBank cần tạo ra không gian để mỗi người được suy nghĩ, được thử, được phản hồi và dần chịu trách nhiệm với những phạm vi lớn hơn.

Điều đó cũng đồng nghĩa với việc người trẻ không chỉ chờ được giao bước tiếp theo.

Họ cần dần hình thành khả năng tự nhìn thấy điều gì cần làm, vì sao cần làm và đâu là lựa chọn phù hợp nhất trong hoàn cảnh cụ thể.

Bởi cuối cùng, một môi trường làm việc tốt không tạo ra những người luôn cần được chỉ cho bước tiếp theo.

Nó tạo ra những người đủ năng lực để tự nhìn thấy bước tiếp theo của mình.

Và đó mới là ý nghĩa của một nơi làm việc dành cho những người muốn làm khác.